Wanneer laat het noorderlicht zich zien?
Het zien van het noorderlicht, Aurora borealis zoals het officieel heet, is een mysterieus moment, waar je met open mond naar staat te kijken.
Het meest frequent komt dit licht voor in het late najaar en in de winter/het vroege voorjaar.
Dit is tussen de meteorologische start van de herfst en die van het voorjaar (21 september - 21 maart); het is dan donker tussen 6 uur in de middag en 1 uur in de morgen. In die tijd is er de meeste kans het noorderlicht waar te nemen. Het weer is echter ook zeer bepalend. September, oktober en november zijn in het noorden meestal nat en zonder sneeuw.
Vanaf december komt er droger weer en er is normaal volop sneeuw. Als je in december of januari komt, ervaar je de poolnacht met avonden met een bijzondere atmosfeer en zeer korte dagen.
In februari en maart worden de dagen langer en zie je overdag meer met sneeuw bedekte bergen en in de avond toch een maximum aan kansen om het noorderlicht te zien.
Toch is het onmogelijk om een garantie te geven. Sommige weken kan je verrast worden met fantastische schouwspelen in de lucht. Dit kan meer keren per avond terug keren. Andere momenten sneeuwt het hard en blijft het noorderlicht afwezig. Als je hiervoor een langere tijd gereserveerd hebt, heb je een grotere kans om dit verschijnsel mee te maken.
Waar is het noorderlicht te zien?
Om zoveel mogelijk te zien van het lichtspektakel is het aan te raden om avonden met volle maan en plekken met veel licht te vermijden. Op deze plaatsen wordt het effect beduidend minder. Denk er ook aan om je warm te kleden.
Theoretisch kun je het noorderlicht overal in Noorwegen zien. De beste plaatsen echter liggen boven de poolcirkel in Noord Noorwegen.
De strook waar het noorderlicht het meest te zien is loopt in Noord-Noorwegen van de Lofoten, naar de Noordkaap. Dit betekent dat er geen andere plekken op aarde zijn waar je het noorderlicht beter kunt zien dan juist in dit gebied. Daarbinnen kan het op de ene plek soms beter zichtbaar zijn dan op de andere. Feitelijk kan vaak hetzelfde soort licht gezien worden op de Lofoten als in Tromsø, juist vanuit een verschillende hoek. Het droogste weer met de helderste luchten komen volgens de statistieken het meest in het binnenland voor. Maar met sterke oostenwind kan het aan de kust toch weer helderder zijn dan in het binnenland.
Activiteiten onder het noorderlicht
Het noorderlicht is een grillige dame; je weet nooit wanneer het haar behaagt om zich te vertonen. Deze diva laat jou steeds op haar wachten. Dus als je boven de poolcirkel bent, zorg dat je de hele avond op scherp staat. Aanbidders van het noorderlicht doen van alles buiten: van een stuk langlaufen tot een sneeuwpop bouwen om maar warm te blijven en buiten iets leuks te doen.
Georganiseerde tochten zijn een goed alternatief.
Ervaar het noorderlicht op zee
Ook vanaf de schepen van de Hurtigruten kun je getuige zijn van het noorderlicht. Vanuit een comfortabel schip kun je in de inktzwarte nacht het licht prachtig volgen.
Sneewscootersafari
Rijden op je eigen sneeuwscooter is een gevoel van vrijheid op zich. Doe je het onder het noorderlicht, dan heb je een onvergetelijke ervaring. Er zijn diverse plaatsen in Noord-Noorwegen waar je dat doen kunt. Een van de mogelijkheden is eensneeuwscootersafari onder leiding van een gids vanuit Sorrisniva Igloo Hotel. Ook is er zo’n mogelijkheid in Kirkenes.
Lezingen en ervaringen over het noorderlicht
Het Polarlightcenter in Laukvik op Austvågøya in the Lofoten Islands biedt presentaties, informatie, cursussen en exposities over het noorderlicht.. Dit centrum wordt gerund door de enthousiaste noorderlicht-onderzoekers Rob en Therese. Zij kunnen je veel informatie en een magische ervaring verschaffen.
Hondesledetochten
Je kunt ook meedoen met een hondesledetocht in het dal bij Pasvik nabij de Russische grens in Finnmark.
Meer noorderlichtervaringen
Een uitgebreid overzicht van noorderlichtervaringen is te vinden onder aan dit artikel.
Wees geduldig
Als je ervan droomt om het Noorderlicht te zien, vergeet dan niet dat je aan de natuur bent overgeleverd. Het noorderlicht speelt vaak verstoppertje. Het bekijken van aurora borealis is een taaie strijd tussen jouw geduld en het licht zelf. Probeer minimaal een week te blijven in het gebied waar het noorderlicht te zien is, misschien wel twee weken en je zult worden beloond – totdat het weer plotseling uw uitzicht met wolken blokkeert.
Een nachtelijke regenboog
Elke uitspatting van het noorderlicht is uniek. Vaak zie je drie groene banden dwars over het nachtelijke uitspansel. Of het licht komt als een fladderend gordijn of als een wervelende rook. De kleur is meestal lichtgevend groen, vaak met wat roze aan de rand en soms met een diep violette kleur in het midden. Het kleurenpatroon ziet er uit als van de jaren tachtig.
Bij een sterke activiteit kan het noorderlicht zich manifesteren in een elektrische ontlading die een tot twee minuten duurt. Na een minuut is alles voorbij en vraag je je af of dit allemaal echt was of Arctische fata morgana.
Levende legende
Het is niet verrassend dat het spektakel van het noorderlicht gezorgd heeft voor net zoveel legendes als mensen die ernaar hebben gekeken. Symbolen van het noorderlicht zijn teruggevonden op de shamantrommels van de Samen. Het fenomeen heeft zelfs verschillende namen in de taal van de Samen. Het is bijvoorbeeld bekend als Guovssahas, ‘het licht dat men kan horen’. Het noorderlicht werd van oudsher door de Samen met geluid geassocieerd. In de tijd van de Vikingen was het noorderlicht het harnas van de walkuren, dat een vreemd licht verspreidde.
Explosies
Werkelijk, als het al niet poëtisch was, het is indrukwekkend. De zon is de vader van de Aurora’s. Gedurende heftige explosies en gloed worden grote hoeveelheden deeltjes vanaf de zon diep het heelal in geschoten.
Als deze deeltjes het magnetische schild van de aarde raken, worden zij geleid naar de cirkel rond de magnetische Noordpool. Deze beweging wordt weer beïnvloed door de atmosfeer. De energie die dan vrijkomt vormt het noorderlicht. Dit vindt allemaal gemiddeld zo’n 100 km boven onze hoofden plaats.
Een 'absoluly fabulous' trip naar het noorderlicht
Joanna Lumley, de actrice bekend van de BBC serie 'Absolutely Fabulous', droomde sinds haar jeugd ervan ooit het noorderlicht te kunnen zien. Uiteindelijk werd haar droom bewaarheid. In een bijzondere film van de BBC reist ze door geheel Noorwegen, op zoek naar aurora borealis. Voor Joanna, als voor zovele anderen, ontaarde het aanschouwen van het magische licht in een doorleefde emotie. (Een frament uit de film is weergegeven hier).
Op jacht naar het noorderlicht
Als het noorderlicht niet naar jou komt, kan jij naar het noorderlicht gaan. Laat je per auto uitzetten in de poolnacht (de periode dat de zon niet opkomt in het noorden) en kijk naar de heldere lucht.
Joanna Lumley's noorderlicht-gids, Kjetil Skogli, biedt tochten vanuit Tromsø. Vanuit Alta kun je ook op stap met gidsen van Glød.
Als je wilt leren hoe je het noorderlicht in je camera opvangt, kan je meedoen aan een tocht met Creative Vacations. Er is ook een speciale noorderlicht-bus in Tromsø.