Tekst: Sonja L. Birch-Olsen
Maar dat gevoel verdwijnt al snel als we kennismaken met onze rustgevende gids Jostein Soldal van OpplevOdda. We gaan aan de voet van de berg om hem heen staan om instructies en raadgevingen te krijgen om eventuele duizeligheid te overwinnen. En dan zijn we klaar voor een klim van 400 meter naar het huis van de bewaker van de stuwdam hoog in de bergen bovenop de Lilletopp.
Een historische klimpartij
We zijn in Tyssedal aan de Sørfjord, een zijarm van de befaamde Hardangerfjord in Hardanger. Het plaatsje werd pas belangrijk bij de opening van een grote elektriciteitscentrale in 1906. Het water van de bergen werd ingedamd en dat werd samen met het water van de watervallen in pijpen naar beneden afgevoerd. Tegenwoordig zijn de grote turbines nog slechts museumstukken in het Noors Museum voor waterkracht en industrie (NVIM). En de lange pijpen dienen als steuntje bij het klimmen.
Klimmen op deze locatie bij Tyssedal geeft u de kans om te ervaren onder wat voor omstandigheden de arbeiders werkten die deze krachtcentrale hebben gebouwd. Hoe zij constructies bevestigden tegen de bergwand, hoe ze de betonnen funderingen aanlegden en de handgemaakte stenen metselden en de valdeur monteerden. ‘Een kennismaking met een stukje Noorse geschiedenis in een prachtige natuurlijke omgeving,’ zegt Jostein.
Veilig klimmen
Nadat de helmen zijn opgezet en de veiligheidsgordels zijn aangetrokken worden we voorzien van enkele touwen en twee karabijnhaken. En dan begint de klim naar de top. Allereerst klimmen we een trap op die langs de pijpleiding loopt. Rustig klimmen voorkomt kortademigheid en te oordelen naar de enthousiaste gezichten heeft niemand meer last van hoogtevrees.
Halverwege de trap is het tijd voor een kleine pauze. Daarna krijgen we te maken met het zwaarste gedeelte van de klim: klimmen langs de metalen stangen die in de rotsen zijn bevestigd. Maar eerst geeft Jostein weer wat instructies:
‘Als je gaat klimmen, moet je beide karabijnhaken aan de kabel bevestigen. Overal waar de kabel bevestigd is aan de rotsen, moet je zelf de karabijnhaken losmaken en weer vastmaken aan de andere kant van het bevestigingspunt. Doe dat altijd ÉÉN VOOR ÉÉN, zodat je er zeker van bent dat je ALTIJD met MINSTENS ÉÉN KARABIJNHAAK aan de kabel vastzit.’
Een adrenalinekick
Na de betrekkelijke veiligheid van de trap is nu alleen maar het geluid van de karabijnhaken en het gehijg van de klimmers te horen. De groep klimmers, toeristen uit Zweden, Noorwegen en Nederland, bewegen langzaam voort met hun gezicht naar de bergwand terwijl ze zich vastklampen aan de stangen.
Maar als ze wat meer zelfvertrouwen krijgen schuifelen ze al snel ontspannen langs de bergwand alsof ze met een wandelingetje op zondag bezig zijn. Soms stoppen ze even en draaien ze zich om vanuit een ongebruikelijk perspectief te genieten van het overweldigende uitzicht op Tyssedal en de Sørfjord.
‘Wow! Wat een prachtig uitzicht,’ glimlacht Caroline Stadelmann uit Zweden, ‘dit is de eerste keer dat ik langs een Via Ferrata ben geklommen en ik vind het geweldig. Echt een adrenalinekick!’
Een techniek van het Italiaanse leger
De techniek van de Via Ferrata werd het eerst gebruikt door Italiaanse legereenheden in de Dolomieten tijdens de Eerste Wereldoorlog. Deze techniek is prima geschikt voor beginnende bergbeklimmers. Iedereen die kan lopen, kan ook een Via Ferrata bedwingen – ervaring is niet nodig. Als je geen hoogtevrees hebt en het gebergte op een speciale manier wilt ervaren, is de Via Ferrata jouw ding.
Informatie
Voor wie geschikt
Je moet een goede conditie hebben, geen hoogtevrees hebben en 15 jaar of ouder zijn.
Wat moet je aan/uitrusting
Speciale kleding is niet nodig. Maar zorg voor goede schoenen, broek en een T-shirt of een trui. Je hebt het al snel warm als je gaat klimmen. Het is verstandig om een rugzak mee te nemen voor een lunchpakket en iets te drinken (vooral water).
De noodzakelijke uitrusting zoals helmen, veiligheidsgordels en karabijnhaken worden verstrekt door OpplevOdda.
Duur van de tocht
Drie – vier uur
Seizoen
1 mei – 15 december
Wat kost het?
Vanaf NOK 600 (noodzakelijke uitrusting en entree bij NVIM bij de prijs inbegrepen). S.v.p. één dag van te voren boeken.
De reis naar Tyssedal
Met de auto vanuit Bergen
Volg weg nummer 7 via Arna, Norheimsund en neem de ferry vanuit Kvanndal. Oversteek naar Utne. Volg daarna weg nummer 550 naar Odda en Tyssedal. Reistijd: 3 uur en 30 minuten.
Met de auto vanuit Stavanger
Volg weg nummer 13 (een prachtige route) via Lauvik, Oanes (of direct met de ferry naar) Tau, Sand en Røldal. Totale reistijd: 5 uur.
Met de auto vanuit Oslo
Volg de E134 via Drammen, Notodden, Seljord, Haukeligrend en Røldal. Totale reistijd: 5 uur en 45 minuten.
Met de auto vanuit Kristiansand
Volg weg nummer 9 via Evje en Hovden naar Haukeligrend. Volg daarna de E134 via Røldal en Odda naar Tyssedal. Totale reistijd: 5 uur en 30 minuten.
Met openbaar vervoer vanuit Oslo
Neem de Bergen Spoorlijn naar Geilo. Reis verder per bus (van 1 mei – 30 september) naar Tyssedal. Totale reistijd: circa 7 uur.
Met openbaar vervoer vanuit Bergen
Neem de bus naar Norheimsund. Vandaar met de ferry (1mei – 30 september) naar Lofthus. Vanuit Lofthus met de bus naar Tyssedal. Totale reistijd: circa 3 uur en 30 minuten.
Neem voor dienstregeling en boekingen s.v.p. contact op met Norges Statsbaner (NSB), Tide Reiser en Skyss.