Langs de kust van Risør naar Grimstad
Afstand: 100 kilometer
Duur: minimaal 1 uur en 30 minuten
De gevarieerde kustlijn rondom Arendal geeft een indringend beeld van de steden en het landschap van het zuiden van Noorwegen.
De Nationale Fietsroute 1 loopt helemaal vanaf de Zweedse grens tot aan Kristiansand.
Een goede plek om te starten is Risør, de stad met haar magnifieke kamermuziekfestival in de tweede helft van juni en het festival voor houten boten in juli/augustus. Risør is waarschijnlijk de interessantste van de z.g. witte stadjes langs de Noorse zuidkust. Zodra de witte, houten huizen beginnen te schitteren in de zomerzon opent een groot aantal kleine kunstgaleries zijn deuren. En zodra het zomerseizoen echt losbarst lijken vakantiegasten met de plaatselijke bevolking een wedstrijd in glimlachen te beginnen. De zalige zomer van Zuid-Noorwegen is dan werkelijkheid.
In Risør zijn tal van aantrekkelijke mogelijkheden om actief bezig te zijn. Je kunt er bijvoorbeeld een boot huren, rotsen beklimmen en kanovaren op zee.
Van Risør is het maar een klein stukje rijden naar de zogeheten ‘potholes’, grillige uitsparingen in rotsen waarvan wordt gezegd dat ze in het grijs verleden door trollen werden gebruikt om eten in te koken. De potholes ten zuiden van Risør behoren tot de grootste van Noord-Europa. Leuk om in te zwemmen tijdens een dagje uit.
Ten zuiden ervan ligt het fraaie eiland Risøya, de plek waar Music & Mission wordt gehouden, een christelijk rockfestival dat elk jaar in juli wordt gehouden.
Bij de kreek van Gjeving kan het een goed idee zijn een van de regelmatig varende veerboten naar Lyngør te nemen, een mooie verzameling karakteristieke, witgeverfde huizen, verspreid over vier eilandjes. In de zomer ligt tijdens de weekeinden het kleine buitenhaventje vol met plezierboten.
Verderop langs de kust ligt het stadje Tvedestrand, waar het lijkt alsof de huizen elkaar beklimmen in het heuvelachtige gebied dat het haventje omringt. Dit is mogelijk de mooiste van de ‘witte stadjes’ langs de kust en een prachtige plek voor een wandelingetje en een kijkje in een van de vele boekwinkels die de stad bekend hebben gemaakt.
Als u Tvedestrand verlaat, sla dan linksaf naar Kilsund en Narestø, twee bijzondere plekken temidden van veel water en populair onder zomergasten uit het gebied van Oslo. Wat verder langs de route naar Arendal ligt het vroegere arbeidersstadje Eydehavn, met zijn kleine museum dat het leven van de arbeiders in de omliggende fabrieken portretteert.
Nog weer wat verder, bij Saltrod, is een omweggetje naar Skibvig een mooi alternatief voor de hoofdweg. Deze alternatieve weg scheert langs de kust en ook langs Arendal, waar het landschap even voor Fevik vlakker wordt. Hier neemt het functionele Strand Hotel Fevik een voorname positie aan het strand in.
Na Fevik passeer je de scheepswerf van Vikkilen alvorens Grimstad te bereiken.
Van Arendal naar Tovdal – van de festivals naar de heuvels
Afstand: 120 kilometer
De stad Arendal is bekend door haar festivals en tal van andere activiteiten in de zomer. Meer naar het binnenland tref je rustige wegen aan en kun je in het heuvelachtige landschap over verlaten en heerlijk ruige paden wandelen.
Wie over de fv. 42 Arendal uitrijdt komt in Blakstad, waar een brug de rivier de Nidelva overspant, waarin vroeger tijden het hout richting papierfabrieken dreef. Wie rechtsaf slaat naar Bøylefoss en Flaten komt langs plaatsen waar vroeger het hout de rivier werd ingedreven, langs enkele dammen en krachtstations en arriveert tenslotte in Kiland.
Wie de fv. 42 vervolgt komt al snel bij Frolands Verk, het geboortehuis en ook laatste rustplaats van Niels Henrik Abel, zonder twijfel de grootste wiskundige die Noorwegen tot nu toe heeft gekend. Er is hier ook een museum, dat in de zomermaanden is geopend. Er is eveneens een mooi strand, waar kan worden gezwommen en gepicknickt.
Verderop passeer je Mykland. Neem hier de fv. 413 die de over de Tovdalselva voert, een rivier die zeer geschikt is voor vissen en zwemmen. Volg de weg die parallel loopt aan de rivier nog 15 km en je komt in het plaatsje Hillestad, met zijn galeries met locale nijverheidskunst en een concentratie luxueuze vakantiehutten.
Terug op de fv. 413 kom je al gauw in Dølemo, waar een kleine winkel ‘lefse’ verkoopt, een traditionele snack die eruit ziet als een dunne pannenkoek en wordt gegeten met boter en suiker. Een kwartiertje rijden voorbij Dølemo ligt Åmli, waar een museum inzicht verschaft over de veelbesproken en veelomstreden Noorse waterkrachtindustrie – ooit de bron van de goedkoopste elektriciteit in Europa.
Sla een stukje na Åmli linksaf naar Gjøvdal, waar je van het berglandschap kunt genieten tijdens een dagwandeling van Vindilhytta via Mjåvasshytta (twee hutten) naar de grote weg.
In zuidelijke richting terugrijdend langs de fv. 415 arriveer je tenslotte bij Nes Verk, waar het interessante Nœs Jernverksmuseum is te vinden, dat inzicht geeft in de geschiedenis van de ijzer- en mijnindustrie in de regio Arendal. Dit uitstapje kan ook een dag vol plezier voor kinderen worden, daar het museum zeer goede interactieve mogelijkheden biedt. Vlakbij bevindt zich de Nes Verk Golfbaan, een van de beste van Noorwegen. Een paar minuten rijden verderop ligt Tvedestrand, een prachtig kustplaatsje met veel boekwinkels en café’s.
Een korte wandeling rond Tyholmen in Arendal
Afstand: 1.5 kilometer
Duur: minimaal 5 minuten, de wandeling kan gemakkelijk in 20 minuten worden voltooid.
Een wandeling door de karakteristieke steegjes van Tyholmen is een goede eerste kennismaking met het oorspronkelijke Arendal.
In de zeventiende eeuw verwoestten verscheidene branden grote delen van het oude hart van Arendal. Het breedste van de vroegere kanalen die de stad bezat beschermde het grootste eiland, Tyholmen, tegen deze branden. Onder leiding van Christian Poppe zetten enthousiaste bewoners zich in de oude architectuur door de jaren heen te beschermen. Tegenwoordig wordt het grootste deel van Tyholmen beschouwd als beschermd stadsgezicht met historische betekenis.
Een wandeling gaat allereerst langs de hoog boven de stad oprijzende Trefoldighetskirken Dri (evuldigheidskerk), geopend in de zomermaanden. Daarna voert ze de heuvel op naar de woonwijk Tyholmen. Deze is mooi gerenoveerd. Langs nauwe straatjes met z.g. kinderhoofdjes, omzoomd door oude, in vrolijke kleurengeschilderde houten huizen daal je weer af naar zee.
Bij aankomst bij de marina valt een opvallend wit gebouw op dat hoog boven het water uitrijst. Het is het oude stadhuis en het grootste houten bouwwerk van Noorwegen. Wie een rondleiding met een gids boekt bij het VVV kantoor van de regio Arendal kan de festiviteitenhal in het stadhuis bewonderen, waar ook portretten hangen van belangrijke ‘Arendalieten’ – zoals de inwoners van de stad worden genoemd. Bij Pollen, de nabijgelegen levendige havenkade, bevinden zich verscheidene café’s, restaurants en bars, voor een drankje, koffie of maaltijd.
Van Arendal naar het eiland Merdø
Duur: 30 minuten per boot
Merdø is een mooie, kleine ‘voorhaven’ op ongeveer een half uur varen van het centrum van Arendal.
In de zomermaanden varen elke dag kleine veerbootjes af en aan met zowel toeristen-zonaanbidders als plaatselijke bewoners naar de prachtige karakteristieke voorhaven op het eiland Merdø. Je vertrekt vanaf de kade Pollen in Arendal, daarna vaar je door de mooie Galtesund, waar grote huizen en oude tuinen uit de glorietijd van de scheepvaart het landschap beheersen.
Op Merdø is in de zomer een klein café geopend dat vissoep en wafels serveert. Er is ook een klein museum dat is gewijd aan het leven van een rijke scheepsmagnaat uit rond 1700.
Merdø biedt natuurlijk ook tal van gelegenheden voor een eigen plekje in de zon.
De veerbootjes vertrekken in de zomermaanden ongeveer elk half uur vanaf het tweede deel van de ochtend tot laat in de middag vanaf Pollen in Ardendal.
Boottocht rond het eiland Hisøy
Duur: ongeveer 2 uur
Dit uitstapje gaat van de rivier de Nidelva naar de open zee, langs vuurtorens en oude voorhavens en vervolgens terug naar Arendal.
De stad Arendal ligt verspreid over een aantal eilanden. Hisøy is het op een na grootste hiervan en was het deftigste in Arendal, niet in het minst vanwege de belangrijke personen die er woonden en de voorname huizen die tijdens de glorietijd van de scheepvaart werden gebouwd. Gezellige, kleine witte houten huizen strekken zich uit aan de waterlijn en zorgen daarmee voor de kenmerkende architectuur van Sørlandet.
Langs de rivier de Nidelva liggen ook twee van de grootste Noorse werven waarop plezierboten worden gebouwd. Bij het binnengaan van de wateren tussen de eilanden Gjervoldsøy en Hisøy, is te zien dat de bebouwing dunner wordt. Daarna ontvouwt de open zee zich, met stevige golven en prachtige vergezichten op de vuurtorens van Torungen, waar het mogelijk is te overnachten.
Na een snelle stop op Merdø gaat de tocht verder via de mooie Galtesund naar het centrum van Arendal.
Fietsen van Arendal naar Tromøy
Afstand: 30 kilometer
Duur: minimaal 45 minuten
Het grootste van de eilanden bij Arendal is de thuisbasis van het grootste muziekfestival in Noorwegen. Het is ook een plek waar je nog landelijke sfeer kunt vinden.
Vanuit Arendal voert de kustweg 410 richting Eydehavn fietsers en automobilisten naar de hangbrug van Tromøy, waar je vluchtige beelden krijgt van de Tromøy Sont richting Arendal en de voormalige arbeidersstad Eydehavn. Meteen na de brug linksaf naar Kongshavn en de borden volgen naar de kerk van Tromøy. De weg voert door groene bossen en langs verscheidene kleine boerderijen tot tenslotte de kerk uit het jaar 1150 opdoemt. Op zomeravonden zijn hier regelmatig concerten – op een steenworp afstand van de rollende golven van het Skagerrak.
Verderop de route ligt Hove. Dit is de plek waar het populaire Hove Muziek Festival wordt gehouden, dat telkens zo’n vijftigduizend bezoekers trekt. Op andere tijden van het jaar is Hove een plek om vooral van de natuur te genieten, met rustige fiets- en wandelroutes langs de kust en door de dennenbossen in de buurt daarvan..
Sla kort na Hove linksaf op de hoofdweg en ga daarna nogmaals naar links richting Rœvesand. Hier begint een schitterende smalle weg die langs enkele kreken voert, waar mooi uitzicht is op enkele andere eilanden en op het stadscentrum. Kort hierna wordt Skilsø bereikt, waar regelmatige veerdiensten de korte overtocht naar het centrum van Arendal mogelijk maken.
Fietsen langs de rivier de Nidelva
Afstand: 40 kilometer
Duur: ongeveer 3 uur
Vier keer per dag brengt de stoptrein van Arendal naar Nelaug passagiers naar het landelijke gebied rondom de rivier de Nidelva. Vanaf Nelaug markeren kleine rode bordjes de veertig kilometer lange fietsroute naar Arendal.
Het eerste deel van het traject brengt de fietsers tot vlakbij de Nidelva en langs de Kilandsfallene en rivierdammen in Flaten en Bøylefoss. De route loopt verder door de bossen rondom de Granestue-hut naar Longumvannet (meer), waar verschillende mogelijkheden zijn om te zwemmen.
Kort hierna worden de buitenwijken van Arendal bereikt, van waar wegen naar het centrum van de stad leiden.
Er zijn meerdere geschikte picknickplaatsen langs de route. Fietsen zijn te huur bij de marina voor gasten in Arendal.
Wannado, een bedrijf dat is gevestigd in Skare op Tromøy, kan kanotochten in het gebied van de Nidelva aanbieden. Er zijn mogelijkheden voor kajak-raften en ook voor meer ontspannen tochtjes op de rustiger delen van de rivier.