De mooiste treinreizen in Noorwegen
Flåm spoorlijn: een must voor elke liefhebber van treinreizen. De Flåm spoorlijn, één van de steilste spoorlijnen op gangbare spoorbreedte, is één van de populairste attracties in Noorwegen en een meesterlijk staaltje van het technisch kunnen van de Noren. De spoorlijn, waarover elk jaar 500.000 passagiers worden vervoerd, voert door een spectaculair landschap van het hooggelegen Myrdal naar de 865 meter lager gelegen Aurlandsfjord. Op het traject van 20 kilometer rijdt u door 20 tunnels en passeert u ontelbare watervallen.
Rauma spoorlijn: een niet al te bekende spoorlijn. De Rauma spoorlijn, waarschijnlijk net zo spectaculair als de Flåm spoorlijn, ligt tussen Åndalsnes en Dombås en werd in 1924 voltooid. Deze spoorlijn is ook populair bij toeristen – 60.000 passagiers reisden afgelopen zomer over de Rauma spoorlijn, waarvan 15.000 cruisepassagiers. Hoogtepunten onderweg zijn Trollveggen, de tunnel bij Varna, de waterval Mongefossen en de karakteristieke bogen van de Kylling bru. Hier werden scènes opgenomen van de film Harry Potter en de Halfbloed Prins.
Bergen spoorlijn: deze spoorlijn verbindt Oslo en Bergen, de twee belangrijkste steden van het land met elkaar. De spoorlijn voert door een prachtig en afwisselend landschap. Het meest spectaculaire traject voert over de Hardangervidda, het grootste bergplateau van Europa. Finse, op 1222 meter boven zeeniveau, is het hoogste punt van deze spoorlijn. De aanleg van deze spoorlijn, die in 1875 begon, nam 34 jaar in beslag waarbij circa 15.000 arbeiders waren betrokken. De 182 tunnels werden met de hand uitgehakt. De Bergen spoorlijn, of ‘Bergensbana’ in het Noors, vierde in 2009 zijn honderdste verjaardag. De treinreis van Oslo naar Bergen duurt circa 7.5 uur.
Oude trajecten met stoomtreinen
Geniet van een vleugje nostalgie en maak een reis met een oude stoomtrein. Hieronder enkele van de populairste reizen met stoomtreinen in Noorwegen
Vossebanen: in de buurt van Garnes, ten noordoosten van Bergen. De enige trein die wordt getrokken door een stoomlocomotief die nog wordt gebruikt op een doorgaande spoorlijn. Langs het 18 kilometer lange traject staan vier gerestaureerde stations. De Damplok 18c255, een locomotief die in 1913 bij HamarJernstøberi werd vervaardigd, heeft inmiddels het indrukwekkende getal van 2.6 miljoen kilometers afgelegd – net zoveel als 65 keer rond de wereld.
Kijk hier voor meer informatie over de Vossebanen spoorlijn (alleen in het Noors)
Krøderbanen: ook wel ‘het langste museum’ van Noorwegen genoemd. Te vinden in het zuiden van het langgerekte Hallingdal. Echt Noors erfgoed: een 26 kilometer lange spoorlijn met een stoomlocomotief en oude teakhouten spoorwagons. Een traject tussen Vikersund en Krøderen in de provincie Buskerud. De Krøderbanen werd in 1872 in gebruik genomen als een smalspoorbaan en werd omgebouwd tot een normaalspoor toen de Bergen spoorlijn in 1909 in gebruik werd genomen. De lijn werd in 1985 door de NSB buiten bedrijf gesteld. Sindsdien is het een museumspoorlijn die wordt geëxploiteerd door de Noorse Spoorbaan en de Krøderbanen Stichting. Treinen, gebouwen en spoorlijn zien er nog net zo uit als vroeger. De Krøderbanen is nu ook het centrum voor het restaureren en het onderhouden van voorwerpen die in spoorwegmuseums thuishoren.
Setesdalsbanen: deze smalspoorbaan dateert uit 1896 en liep oorspronkelijk van het Setesdal naar Kristiansand in Zuid Noorwegen. Setesdalsbanen werd in 1962 buiten bedrijf gesteld, maar twee jaar later in gebruik genomen als museumspoorweg. Tegenwoordig wordt acht kilometer van het oorspronkelijke traject gebruikt – het traject tussen de stations van Grovane en Røyknes in de gemeente Vennesla in Vest-Agder. Het is een populaire toeristische attractie met enkele zeldzame locomotieven, met inbegrip van twee Dübs locomotieven die in 1884 zijn gefabriceerd, houten spoorwagons uit diverse periodes en stationsgebouwen – en laten we de doordringende reuk van kolen niet vergeten.
Tertitten Urskog-Hølandsbanen: te vinden in Sørumstrand, circa 40 kilometer ten oosten van Oslo. Deze 750mm smalspoorbaan dateert ook uit 1896 en was tot 1960 in gebruik. Hoewel er ook goederen en passagiers werden vervoerd, was het transport van hout het belangrijkst. Tegenwoordig is de Tertitten spoorlijn, die helemaal is gerestaureerd en opgeknapt, een onderdeel van het Akershusmuseet. Geniet van een nostalgische treinreis met mogelijk een picknick op het station van Bingsfoss. Dagelijks ritten van midden juni tot eind augustus.
Spoorwegmuseums
Het Nationale Spoorwegmuseum in Hamar is het grootste spoorwegmuseum in Noorwegen. De collectie in het expositiegebouw toont voorwerpen en illustraties van de geschiedenis van de Noorse Spoorwegen. Verder interactieve spelletjes en animatiefilms. Buiten vindt u een collectie van locomotieven en spoorwagons, diverse spoorweggebouwen en allerlei seintoestellen. Het museum toont nog een bijzonder stukje erfgoed, namelijk één van de oudste treinen ter wereld, Karrétoget, die ooit vier keer per jaar de treinverbinding tussen Hamar en Elverum onderhield. Caroline is de oudste locomotief in Noorwegen. Deze is vervaardigd door Stephenson & Co. in Newcastle, Engeland. In 1861 arriveerde deze locomotief in Noorwegen.
Rallar Museum, Finse: deze expositieruimte werd in 2009 geopend ter herdenking van de honderdste verjaardag van de Bergen spoorlijn (zie boven). De expositie geeft een beeld van de aanleg van deze spoorlijn. ‘Rallar’ was de bijnaam voor arbeiders die werkten aan de aanleg van wegen en spoorlijnen. Een authentiek Rallar hut en een smederij, filmbeelden van honderd jaar werken aan de spoorlijn, maar ook oude en nieuwe Rallar liederen illustreren heel duidelijk hoe het leven van een spoorwegarbeider eruit zag. Het museum is gehuisvest in de oostelijke locomotievenloods in Finse. Fagernutlengthmans hut, gelegen aan de Rallarvegen, is ook een onderdeel van het Rallar Museum.
De Lommedalen Museum spoorlijn is een spoorlijntje in het Lommedal even buiten Oslo. De spoorlijn is slechts 700 meter lang, maar telt drie stations waar een stoomtrein stopt. De Lommedalsbanen is een 600mm smalspoorbaan. Dieseltreinen en stoommachines zijn hier de hele zomer in bedrijf en ook enkele dagen in december. De locomotieven en ander materieel van fabrieken, leger en constructiebedrijven uit heel Noorwegen zijn hier naartoe gehaald. De museumspoorlijn werd in 1981 in gebruik genomen. Het is de belangrijkste locatie voor het bewaren van 600mm rollend spoorwegmateriaal in Noorwegen. Hier vindt u o.a. de kleinste stoomlocomotief van Noorwegen, die dateert uit 1904.
Voor liefhebbers van modelspoorbanen
Gamlebyen Model Spoorbaan, Gamlebyen Fredrikstad: één van de nieuwste en grootste modelspoorbanen in Scandinavië. Deze modelspoorbaan die in 2010 in gebruik is genomen, omvat drie kilometer rails, 110 locomotieven, 600 spoorwagons en 3300 miniatuurgebouwen (inclusief een schaalmodel van de oude stad) die zijn uitgestald over een oppervlakte van 400 vierkante meter. Met 112.000 bezoekers in de eerste twee jaar is Gamlebyen Model Spoorbaan één van de populairste attracties in Fredrikstad geworden.
Modelspoorbaan Beurs: een jaarlijks terugkerende uitstalling van modelspoorbanen in oktober, met tal van modelspoorbanen en daarnaast activiteiten voor kinderen. De grootste van zijn soort in Noorwegen. De volgende beurs vindt plaats op 28-29 september 2013 in Bergen. (even ten zuiden van het stadscentrum). Kijk voor meer informatie op de website van de modelspoorbaan beurs.
Winkel: NMJ is hét adres om Noorse miniatuurmodellen te bestellen. Van locomotieven tot wagons enzovoorts. Al dertig jaar een gerenommeerd adres (website in het Engels).
Andere informatie
Een ritje op een "draisine"
Een spoorfiets (‘dresin’ in het Noors) werd gebruikt door onderhoudswerkers om de toestand van de spoorlijnen te controleren. Het is een heerlijk avontuur om zo over spoorbanen te ‘fietsen’ die niet langer in gebruik zijn. Het is een populaire activiteit, zeker ook voor gezinnen met kinderen. U kunt deze leuke activiteit eens proberen in Flekkefjord, in het zuiden van Jæren; op de Valdresbanen in Valdres; op de Namsosbanen in Trøndelag; op de Numedalsbanen, ten noorden van Kongsberg en op de Rjukanbanen in Telemark.
Treinreizen voor gourmets
Het Noorse alternatief voor de Oriënt Express. Geniet van een diner in een nostalgische trein terwijl het Noorse landschap aan u voorbij trekt. Er worden rondreizen in Nordmarka georganiseerd in augustus en september, of u kunt een soortgelijke treinreis maken van Oslo naar Bergen in september (in 2012 geannuleerd, wel mogelijk in 2013). Wilt u een feestje organiseren en heeft u een leuk bedrag daarvoor beschikbaar? Huur uw eigen nostalgische trein. Dat kost van Oslo naar Bergen het bedrag van NOK 85.000 (enkele reis). Meer informatie en reserveren via telefoonnummer +47 67 10 99 70 of via booking@sult.no
Thamshavn spoorlijn: de eerste elektrische spoorlijn in Noorwegen
De Thamshavn spoorlijn werd aangelegd om pyriet te transporteren vanuit de mijnen bij Løkken. In 1908, toen deze spoorlijn in gebruik werd genomen, was deze lijn de eerste elektrische spoorlijn in Noorwegen. Tegenwoordig is dit de oudste smalspoorweg ter wereld op wisselstroom. In eerste instantie was de Thamshavn spoorlijn aangelegd als passagierslijn. Van 1963 tot de buiten bedrijfstelling in 1974 werd de spoorlijn alleen gebruikt voor transport van goederen. In1982 werd de Thamshavn spoorlijn gerestaureerd en tegenwoordig is het mogelijk om met de trein tussen Løkken Verk en Bårdshaug heen en weer te reizen in exact dezelfde spoorwagons als in 1908. Deze nostalgische spoorlijn is van mei tot september in gebruik. In 2008 hebben 25.000 passagiers de reis over deze 25 kilometer lange spoorlijn gemaakt.
Voor de informatie over reizen met de trein in Noorwegen, kijk op NSB.
Nog meer informatie op Reizen per trein in Noorwegen.