Wszystko zaczęło się w 1994 roku, gdy stworzono próbny projekt mający na celu zaoferować kierowcom alternatywę wobec głównych dróg oraz zniewalające widoki architektoniczne, które można by podziwiać w trasie. Ustanowiono radę architektury, zebrano zespół międzynarodowych architektów i w niedługim czasie wzdłuż norweskich dróg zaczęły powstawać interesujące budowle. W Norwegii istnieje 18 Narodowych Szlaków Turystycznych (NST) a wszystkie zostaną w pełni ukończone do roku 2020. Trasy biegną wzdłuż wybrzeży, fiordów i gór obejmując Norwegię i ukazując piękno krajobrazu, oferując światowej klasy scenerię i pełną mieszankę widoków. Na trasie stworzono ekscytujące punkty widokowe idealne aby zrobić sobie przerwę, zaparkować samochód przed wyprawą w góry czy zrobić zdjęcie. Ten wizjonerski projekt, który obejmuje 2 036 kilometrów trasy i potrwa 26 lat do czasu aż zostanie całkowicie ukończony jest finansowany w głównej mierze przez norweski rząd. Jest to inwestycja rzędu 3,5 biliona NOK.
Inspiracje
- Narodowe Szlaki Turystyczne w Norwegii Północnej
- Narodowe Szlaki Turystyczne in Norwegii Fiordów
- Narodowe Szlaki Turystyczne in Norwegii Południowej
- Droga Atlantycka (Norwegia Centralna)
- Światowej klasy architektura
- Trollstigen
- Punkt widokowy Stegastein
- Steilneset
- Hotel Juvet Landscape
- Zaangażowani architekci
Narodowe Szlaki Turystyczne w Norwegii Północnej
Od księżycowego krajobrazu NST Varagner na dalekiej północy po zapierającą dech scenerię NST wybrzeża Helgeland na południu, Narodowe Szlaki Turystyczne w Norwegii Północnej są tak niesamowite jak różne. Naturalne atrakcje to między innymi Torghatten i Saltstraumen w Helgeland oraz przepiękne poszarpane szczyty Lofotów. Z kolei pomnik w Steilneset w Varanger oraz toalety (tak!) w Akkarvikodden na Lofotach to dwa budynki warte tego by nadłożyć trochę drogi. Inne szlaki w Norwegii Północnej obejmują Havøysund, Senja i Andøya.
Narodowe Szlaki Turystyczne w Norwegii Fiordów
NST Geiranger-Trollstigen to jedna z najpopularniejszych tras w Norwegii, oferująca fantastyczne widoki na wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO Geirangerfjord oraz 11 serpentynowych dróg w Trollstigen (drabina trolli). Inne Narodowe Szlaki Turystyczne oferują równie atrakcyjne i ekscytujące doświadczenie dla kierowców, z obiektami takimi jak platforma widokowa Stegastein wzdłuż NST Aurlandsfjellet, która wznosi się na wysokość 650 metrów ponad Aurlandsfjordem. Są też naturalne atrakcje takie jak Vøringsfossen, najpopularniejszy w Norwegii wodospad, położony kilka kilometrów na wschód od Eidfjordu wzdłuż NST Hardangervidda. Inne szlaki w Norwegii Fiordów obejmują Sognefjellet, Gaularfjellet, Hardanger, Ryfylke oraz Jæren, najbardziej wysunięty na południe NST w Norwegii.
Droga Atlantycka
Rozciągająca się pomiędzy miastami Kristiansund i Molde przez osiem mostów, Droga Atlantycka pozwala zwinnie przemieszczać się z wyspy na wyspę. Zatrzymaj się wzdłuż trasy żeby podziwiać niezrównane widoki oceanu i niezliczone gatunki ptaków. Czasami można dostrzec nawet foki. Można też po prostu zarzucić wędkę i czekać na wielką rybę – wiele miejsc wzdłuż trasy jest bardzo popularnych wśród wędkarzy. Droga Atlantycka znalazła się na szczycie listy brytyjskiej gazety The Guadrian jako najlepsza trasa na wycieczkę samochodem w 2006 roku oraz wybrana „najlepszą norweską konstrukcją stulecia” w 2005 roku.
Narodowe Szlaki Turystyczne w Norwegii Południowej
Rondane i Valdresflya oferują piękne górskie widoki. Pierwsza trasa podąża wzdłuż wschodniej strony Narodowego Parku Rondane, przemierzając scenerię, która zmienia się od krajobrazu kulturalnego po jednej stronie drogi w górski masyw po drugiej. Sohlbergplassen to najbardziej uderzający przystanek na NST Rondane. Z tego miejsca widok na góry Rondane wydaje się prawie identyczny z tym przedstawionym na słynnym obrazie Haralda Sohlberga z 1914 roku “Zima w górach”. Tymczasem, NST Valdresflya przekracza płaskowyż Valdresflye. Na północy można zobaczyć Park Narodowy Jotunheimen. Tutaj góry są bardziej strome i dzikie niż na południu, gdzie krajobraz zmienia się w spokojne, falujące pagórki.
Światowej klasy architektura
Kilka budynków znajdujących się wzdłuż norweskich Narodowych Szlaków Turystycznych zdobyło uznanie i aplauz na całym świecie. Nowy kompleks Płaskowyżu Trollstigen w 2010 roku został nazwany Budynkiem Roku (kategoria budynków użyteczności publicznej) przez ArchDaily, największy światowy portal z dziedziny architektury. Razem z platformą widokową Gudbrandsjuvet w Valldal i toaletami Akkarvikodden na NST Lofotów, został również nominowany do prestiżowej nagrody Mies van der Rohe Award w 2011 roku (nagroda została przyznana norweskiej fimie Snøhetta w 2009 roku za budynek Opery w Oslo). Sohlbergsplassen na NST Rondane było nominowane do nagrony FIB za Wybitne Konstrukcje Betonowe w 2010 roku.
Trollstigen
Trollstigen ("drabina trolla") to fragment rv.63, drogi łączącej Åndalsnes i Valldal. Otwarta w okresie między połową maja i październikiem, zależna od warunków pogodowych, zwłaszcza śniegu, jest jedną z wiodących atrakcji turystycznych w regionie, znaną ze swoich 11 serpentynowych dróg. Na szczycie czeka niesamowity widok rozpościerający się ponad drogą i 320-metrowy wodospad Stigfossen. Oficjalnie otwarty w czerwcu 2012 roku, około 76 lat po tym jak pierwotna droga została oddana do użytku, nowy płaskowyż Trollstigen został zaprojektowany i zbudowany przez Architektów Reiulf Ramstad. Trollstigen to największa pojedyńcza inwestycja w czasie prac nad Narodowymi Szlakami Turystycznymi.
Punkt widokowy Stegastein
Narodowe Szlaki Turystyczne mają wiele punktów widokowych na swojej trasie, a jeden z najpopularniejszych to oszałamiający Stegastein mieszczący się na NST Aurlandsfjellet. Platforma z drewna i ze szkła wystaje na 650 metrów w górę ponad zielonymi wodami Aurlandsfjordu. Zaprojektowana przez kanadyjskiego architekta Todda Saundersa i jego partnera Tommiego Wilhelmsena, została oddana do użytku w 2006 roku i od tego czasu przyciąga niezliczoną liczbę zaciekawionych turystów.
Steilneset
Steilneset to wyjątkowa atrakcja turystyczna znajdująca się wzdłuż NST Varanger w Finnmark, w Norwegii Północnej. Tutaj, światowej sławy artysta Louise Bourgeois oraz szwajcarski architekt Peter Zumthor stworzyli pomnik upamiętniający wielu ludzi oskarżonych o czary, który spłoneli na stosie w latach 1600. Większość z ofiar stanowiły kobiety. We Finnmarku, aż 91 osób zostało skazanych i straconych. Wiadomo, że ponad połowa tych egzekucji została wykonana w Steilneset. Atrakcja została otwarta w 2011 roku.
Hotel Juvet Landscape
Hotel Juvet Landscape zlokalizowany jest w odległości krótkiego spaceru od Gudbrandsjuvet Gorge w Valldal, wzdłuż NST Geiranger Trollstigen. Zaprojektowany przez architektów z firmy Jensen & Skodvin, hotel jest zbiorem niewielkich budynków z drewna i ze szkła idealnie wpisujących się w otaczający je krajobraz. Zdobył liczne nagrody za wyróżniającą się architekturę i lokalizację. Wśród nich Dyplom Houen Fonds, uznawany w Norwegii za wiodącą nagrodę w dziedzinie architektury. Hotel Juvet Landscape jest też zwycięzcą Norweskiej Nagrody dla Turystyki w 2011 roku. Hotel był opisywany w wielu międzynarodowych magazynach o tematyce architektury i designu.
Zaangażowani architekci
W projekt NST było zaangażowanych wielu architektów, nazwiska niektórych były już powszechnie znane, inni byli zaś na początku swojej kariery. Wśród nich Reiulf Ramstad oraz Architekci Jensen & Skodvin, dwie najwyższej klasy, innowacyjne firmy norweskie. Snøhetta (ludzie stojący za budynkiem Opery w Oslo), prawdopodobnie najbardziej znana firma architektoniczna w Norwegii. Jest też Todd Saunders, kanadyjski architekt mieszkający i pracujący w Bergen. Wśród paru innych firm, które przyczyniły się do realizacji tego projektu znalazły się Helen & Hard, 70° Nord, Carl-Viggo Hølmebakk, Manthey Kula, 3RW i A-lab.
Przydatne strony internetowe
Narodowe Szlaki Turystyczne w Norwegii (oficjalna strona)
Norweski Zarząd Dróg Publicznych
Lista artykułów opublikowanych za granicą na temat Narodowych Szlaków Turystycznych (różne wersje językowe)
Czy wiesz, że…?
Około 3,5 biliona NOK zostanie zainwestowanych w projekt Narodowych Szlaków Turystycznych do roku 2020. Ogromna ilość zostanie pokryta z budżetu Ministerstwa Transportu. Pozostałą część dołożą inni, głównie hrabstwa i gminy. Spodziewany jest również wkład prywatnych inwestorów – kolejny bilion – tak by rozwinąć usługi i atrakcje związane z narodowymi szlakami turystycznymi.
Pierwotnie, pojawiła się propozycja 52 Narodowych Szlaków Turystycznych, obejmujących 8 000 kilometrów norweskich dróg.
Od 2007 roku, wystawa DETOUR, prezentująca architekturę i design wzdłuż 18 Narodowych Szlaków Turystycznych, podróżowała po Europie, Azji i USA.
Projekt Narodowych Szlaków Turystycznych został zaprezentowany na wystawie World Expo 2010 w Szanghaju, aby wzmocnić motto norweskiego pawilonu „Potęga Natury”. Projekt Narodowych Szlaków Turystycznych powstał dzięki współpracy dziewięciu hrabstw, 60 gmin, innych instytucji publicznych, przedsiębiorców, lokalnych społeczności i entuzjastów.
Nacisk na Narodowe Szlaki Turystyczne za granicą był tak duży i znaczący, że stały się one częścią programu nauczania dla osób aspirujących do pracy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych.
Norweski Zarząd Dróg Publicznych do tej pory zaangażował ponad 50 artystów i architektów, zarówno młodych, jak i uznanych. Celem projektu jest utworzenie interesujących kształtów i funkcjonalnych przystanków oraz znalezienie innowacyjnych rozwiązań, które przetrwają próbę czasu.